تدبری در قرآن
صفحه اصلي · دريافت فايل · مقالات · انجمن هاي سايت · لينك ها سه شنبه ۱۶ شهريور ۱۳۸۹ - ۰۹:۵۱
فهرست
صفحه اصلي
دريافت فايل
مقالات
انجمن هاي سايت
لينك ها
آلبوم تصاوير
جستجو
آمار
ميهمانان آنلاين : 2
هيچ كاربري آنلاين نيست

تعداد اعضا : 2
جديدترين عضو : doctor
سوره ابراهيم
سوره ابراهيم :


بسمِ اللَّهِ الرّحْمن الرّحيم‏

(الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ) «1».
آيه كريمه مفاد همان ولايت «اللَّه» را گوشزد مى‏كند كه در سوره بقره آيه 257 گفت: (اللَّه وليُّ الّذين آمنوا يخرجهم من الظُّلمات إلى النُّور) و در سوره مائده آيه 55 گفت: (إنّما وليّكم اللَّه ورسوله والّذين آمنوا الّذين يقيمون الصّلاة ويؤتون الزّكاة وهم راكعون) كه شرح آن گذشت.
(وَوَيْلٌ لِلْكَافِرِينَ مِنْ عَذَابٍ شَدِيدٍ) «2».
عطف بر مقدّر است به اين صورت: «فمَنْ يؤمن باللَّه ويعمل صالحاً يدخله جنّات تجري مِن تحتها الأنهار وويل للكافرين من عذاب شديد».

(وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى‏ بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَومَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ) «5».
آيه كريمه باتوجه به‏آنچه گذشت افاده مى‏كند كه‏اصل‏رسالت‏در كتابهاى آسمانى همين است كه بايد مردم را از تاريكيهاى جهالت و غوايت شيطانى خارج سازند و به نور هدايت الهى وارد سازند.

(جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرَدُّوا أَيْدِيَهُمْ فِي أَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوا إِنَّا كَفَرْنَا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ وَإِنَّا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَنَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ) «9».
جمله (فَرَدُّوا أيديَهُم في أفوَاهِهِم) از عادات جاهلانه برخى سبكسران است كه ديگران را دست مى‏اندازند. اين عمل سبكسران بى‏مغز يعنى اراذل و اوباش جامعه با جمله بعدى تفسير شده است كه مى‏گويد: (وقالوا إنّا كفرنا بما أرسلتم به) در اين زمينه به مقدّمه معانى القرآن مراجعه شود.

(وَقَالَ‏الَّذِينَ‏كَفَرُوالِرُسُلِهِمْ‏لَنُخْرِجَنَّكُم‏مِنْ‏أَرْضِنَاأَو لَتَعُودُنَ‏فِي‏مِلَّتِنَا) «13».
در آن زمان تشكيلات حكومتى در آن حد نبود كه اگر كسى و يا كسانى را تبعيد كنند با گارد مسلّح آنان را به شهرهاى دور ببرند و به دست آن حكومت بسپارند. تنها راهى كه‏درنظرگرفته‏بودند اين بود كه حكم به‏رجم وسنگساركردن و سنگباران كردن بدهند كه درنتيجه با هركسى كه روبرو مى‏شدند تا به او چيزى بفروشند و يا از او چيزى بخرند به وسيله پرتاب سنگ‏ريزه و حصباء رانده مى‏شدند و تبعيدشدگان ناچار به كوچ مى‏شدند.
قرآن‏مجيد در سوره‏اعراف آيه‏87 مى‏گويد: (قال الملأ الّذين استكبروا من قومه لنخرجنّك يا شعيب والّذين آمنوا معك من قريتنا أو لَتَعُودُنَّ في ملّتنا) و از همين تهديد به اخراج آنان در سوره هود آيه 91 به عنوان رجم تعبير مى‏كند: (قالوا يا شعيب ما نفقه كثيراً ممّا تقول وإنّا لنراك فينا ضعيفاً ولولا رَهْطُكَ لرجمناك).
و از اين قبيل است رجم شياطين كه قرآن مجيد در سوره ملك آيه 5 مى‏گويد: (ولقد زيّنا السّماء الدُّنيا بمصابيح وجعلناها رجوماً للشياطين) كه با سنگپاره‏هاى آستروئيد سنگباران مى‏شوند تا رانده شوند و به گفتار ملأ أعلى گوش فرا ندارند، چنانكه‏درسوره‏صافات آيات 10-6 مى‏گويد: (إنّا زيّنا السّماء الدُّنيا بزينة الكواكب. وحفظاً من كلّ شيطان مارد. لايسَّمّعون إلى الملأ الأعلى ويُقْذَفون من كلّ جانب. دحوراً ولهم عذاب واصب إلّا من خطف الخطفة فأتبعه شهاب ثاقب). بنابراين منظور از آيات رجم نه آن است كه مجرمين را تا زانو در خاك كنند و سپس چندان سنگ بر سر آنان بريزند تا در زير سنگ و سنگپاره مدفون شوند.

(أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَإ؛ق‏ظظ فِي السَّمَاءِ* تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ) «25».
منظور از «كلمةً» نطفه آدمى است آن چنانكه درباره مسيح آمده است: (إنّ اللَّه يبشِّرك بكلمة منه اسمه المسيح عيسى بن مريم) (آل‏عمران / 45) و نيز (إنّما المسيح عيسى بن مريم رسول اللَّه وكلمته ألقاها إلى مريم وروح منه) (نساء / 171). قرآن مجيد در جمع اين كلمه مى‏گويد: (ومريم ابنت عمران الّتي أحصنت فرجها فنفخنا فيه من روحنا وصَدَّقت بكلمات ربّها وكتبه) (تحريم / 12) و نيز در سوره كهف آيه صدو نهم مى‏فرمايد: (قل لو كان البحر مداداً لكلمات ربِّي لنفد البحر قبل أن تنفد كلمات ربِّي ولو جئنا بمثله مدداً). كه نظير آن‏را در سوره‏لقمان آيه‏27 مى‏توان ديد.
وزان اين ضرب مثل وزان ضرب المثل آيه نود است كه مى‏گويد: (مثل نوره كمشكاة فيها مصباح) كه دوازده نقيب الهى را معرفى مى‏كند و در پايان مى‏گويد: (ويضرب اللَّه الأمثال للناس) چنانكه در اينجا گفت. طبيعى است كه هر تمثيلى بر پايه تشبيه استوار است و راز تشبيه با توجه به مشبّه به روشن خواهد گشت. در اين آيه شريفه مشبّه به درخت خرما است كه ريشه آن مانند ميخ در اعماق زمين نفوذ مى‏كند و ريشه‏هاى مكنده در اطراف آن مى‏رويد كه مصداق «أصل ثابت» و پايدار است. شاخه‏هاى اين درخت بايد هر ساله هرس شود و تنها چند شاخه تازه آن مانند طبق بر سر درخت باقى مى‏ماند كه از قلب درخت خرما تغذيه مى‏كند. اين شاخه‏ها مصداق «فرعُها في السّماء» است زيرا بر تنه درخت مانند ساير درختان شاخ و برگى نمى‏رويد. موقعى كه درخت خرما به حدّ بلوغ برسد و گرده نر بر فرق درخت ماده افشانده شود و بارور گردد، ظرف ششماه ميوه خرما را به ثمر مى‏رساند كه از حيث غذائى، كامل است و لذا از آن تعبير به «أُكُل» شده است.
منظور ازاين مثل بايد دخت رسول خدا فاطمه زهراء باشد كه تنها بازمانده رسول است. ريشه آن رسول اللَّه در زمين ثابت و پابرجا است و شاخه آن و چه بسا قلب و كوهان آن اميرالمؤمنين است و ثمره آن كه ششماهه به دنيا آمده‏اند امام مجتبى و سيد الشهدايند و رويهم رفته شجره نبوت را تشكيل مى‏دهند.
(وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِن فَوقِ الْأَرْضِ مَالَهَا مِن قَرَارٍ) «26».
اين «كلمة» نقطه مقابل كلمه طيّبه قبلى است و قهراً منظور از اين كلمه هم نطفه آدمى است. در اين آيه مشبّه به شجره فُطر است كه در فارسى به آن قارچ مى‏گويند. اين گياه يكشبه كه در هنگام بهار و باران و خصوصاً به هنگام غرش رعد مى‏رويد، ريشه‏اى در زمين ندارد و اگر آن را حركت بدهند از كف زمين قطع مى‏شود. اين گياه، در اغلب سمّى است. منظور از اين مثل كه مشبّه به يعنى ممثّل آن قارچ بى‏اصل و فرع است و به همين جهت و به همين علّت از كف زمين قلع و قمع مى‏شود، شجره بنى‏اميّه خواهند بود كه در مقابل شجره رسول اللَّه ياد شده‏اند.

(يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَولِ الثَّابِتِ) «27».
منظور از قول ثابتى كه مؤمنان با آن قول تثبيت مى‏شوند، پيام قرآن مجيد است كه در سوره نحل آيه 102 مى‏فرمايد: (قل نزّله روح القدس من ربّك بالحقّ ليثبِّت الّذين آمنوا). و همين پيام قرآن است كه داغ ضلالت و گمراهى و تباهى بر پيشانى سيهكاران ثبت مى‏نمايد چنانكه مى‏گويد:

(وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَيَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ) «27».
(رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَومَ يَقُومُ الْحِسَابُ) «41».
در اين فصل آيات كه از ابراهيم خليل ياد مى‏كند و در آغاز آن مى‏گويد:
(وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذَا الْبَلَدَ آمِناً) «35».
سه نوبت مى‏گويد: «ربّ» و در پى آن مسائلى مطرح مى‏شود كه خاصّ خود آن سرور است و چهار نوبت مى‏گويد: «ربّنا» و در پى آن مسائلى را مطرح مى‏كند كه مربوط به خاندان او است و لذا نمى‏توان به آيه كريمه استدلال كرد كه آخرين دعاى ابراهيم: (ربّنا اغفر لي ولوالديّ) ناظر به پدر و مادر شخص خود او است زيرا بر اساس سياقى كه مشهود است، اين دعا ناظر به خود او و دو فرزندش اسماعيل و اسحاق و ذرّيه او است و لذا است كه مى‏گويد:
(رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي) «40».
و بلافاصله مى‏گويد:
(رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ) «40».
كه تقاضا مى‏كند پروردگار عزّت دعاى او و فرزندان و ذرّيه‏اش را بپذيرد. بنابراين آيه كريمه به اين صورت تقدير و تأويل مى‏رود كه در آيه استغفار هم به نيابت از خود و اسماعيل و اسحاق ويعقوب و ذريّه‏اش مى‏گويد: «پروردگارا ما را بيامرز. پدر و مادر ما را بيامرز. مؤمنان را بيامرز».

(يَومَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّموَاتُ وَبَرَزُوا للَّهِ‏ِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ) «45».
منظور آيه آن است كه هسته مركزى زمين - بعد از انفجار كره زمين - به راه خود ادامه مى‏دهد و آب و خاك و كوه و هرچه بر سطح زمين بوده است در فضا پراكنده مى‏شود و بعد از آنكه مقدار زيادى از موادّ مذاب خورشيدى بر روى زمين يعنى همان هسته مركزى ريخت، مجدّداً شكل مى‏گيرد و در اثناى گردش خود به دور خورشيد، مرتباً آب و خاك و شنها و نطفه‏هاى گياهان و آدميان كه در فضاى همان مدار زمين پراكنده است بر روى زمين جذب مى‏شود و زمين آماده بارور كردن نطفه‏ها و پرورش آنها خواهد گشت. شرح بيشتر و كامل آن را بايد در جزوه معاد و رستاخيز ملاحظه نمائيد.

(سَرَابِيلُهُم مِن قَطِرَانٍ وَتَغْشَى‏ وُجُوهَهُمُ النَّارُ) «50».
اين آيه كريمه قسمتى از اوصاف دوزخ را در بر دارد. در كره دوزخ كه آتش بالاى سر دوزخيان خيمه زده است. از داخل دره‏ها و آبفشانها نفت و قير به آسمان پرتاب مى‏شود و ضمناً سوخت و ساز دوزخ كه از آسمان زهره دود و سياهى و گاز مايع به زمين زهره نازل مى‏كند. همه بر سر و تن دوزخيان زهره مى‏ريزد و مرتباً مانند شتر گر كه ماده قطران بر تن او مى‏آلايند سياه و برّاق مى‏شوند، گويا كه اطلس سياه بر تن كرده‏اند.
نوشته شده توسط admin در تاريخ شنبه ۳ دي ۱۳۸۴ - ۰۳:۲۶ 0 نظر - تعداد بازديد : 99 -  نسخه چاپي
ميهمان
شناسه كاربري

رمز عبور

ورود بصورت اتوماتيك



بازيابي رمز عبور
پيغامگير
براي ارسال بايد وارد سيستم كاربري خود شويد.

doctor
سه شنبه ۱۶ اسفند ۱۳۸۴ - ۰۸:۳۲
سلام

45597 بار بازديد از اين سايت صورت گرفته است

Powered by PHP-Fusion v5.00 - Translated & Modified by IR-Script © 2004-2005